ĐẠM (N) – THỨC ĂN QUAN TRỌNG NHẤT CỦA CÂY
Hiểu đúng để bón đúng – đỡ tốn tiền, cây lại khỏe
1. Đạm là gì, vì sao cây cần?
Đạm (ký hiệu là N) là loại dưỡng chất cây cần nhiều nhất, chỉ sau carbon.
Nói nôm na: đạm là “thức ăn chính” giúp cây lớn nhanh, lá xanh, ra nhiều cành lá.
Lạ một điều: trong không khí có rất nhiều đạm (gần 78%), nhưng cây không hít lấy được. Cây chỉ ăn đạm qua rễ, lấy từ trong đất.
Đó là lý do trên khắp thế giới, đạm là dưỡng chất cây hay bị thiếu nhất.
2. Cây ăn đạm bằng cách nào?
Rễ cây hút đạm từ đất, chủ yếu ở hai dạng: đạm nitrate và đạm amoni. Phần lớn cây ăn đạm nitrate là chính.
Cây thích dạng nào còn tùy đất:
• Đất kiềm (đất “ngọt”) thì cây hút amoni tốt hơn.
• Đất chua thì cây hút nitrate tốt hơn.
• Loại cây, độ ẩm và nhiệt độ đất cũng ảnh hưởng.
Cây cũng biết “xoay sở”. Khi đất ít đạm, cây tự đâm rễ rộng và sâu hơn để đi tìm đạm.
3. Đạm giúp gì cho cây?
Có đủ đạm, cây sẽ:
• Lá xanh đậm, nhìn là biết cây khỏe.
• Lớn nhanh ở giai đoạn đầu, ra nhiều lá, thân, cành.
• Bộ rễ phát triển mạnh hơn.
• Rau ăn lá xanh tốt, nặng ký.
• Cây khỏe nên hút và xài các phân khác (như kali, lân) cũng tốt hơn.
Đạm còn nằm trong nhiều bộ phận quan trọng bên trong cây – từ chất tạo màu xanh giúp cây quang hợp, cho tới chất dinh dưỡng nuôi cây lớn.
4. Cây thiếu đạm thì thấy thế nào?
Thiếu đạm là nhìn ra liền:
• Lá vàng – và vàng từ lá già dưới gốc trước, vì cây rút đạm dồn lên nuôi lá non.
• Lá có thể nổi đốm đỏ, đốm tím.
• Cây còi cọc, lá nhỏ và hẹp, chậm lớn.
• Cả ruộng nhìn xanh nhạt hoặc ngả vàng, cây thấp lè tè.
• Với lúa: đẻ nhánh ít, bông ít hạt, năng suất giảm.
5. Nhưng bón dư đạm cũng hại
Nhiều người nghĩ bón đạm càng nhiều cây càng tốt. Không phải vậy.
Đạm rất dễ trôi theo nước. Đất giữ đạm không được lâu.
Thực tế, cây thường chỉ xài được chưa tới một nửa lượng đạm mình bón xuống. Phần còn lại trôi mất – vừa phí tiền, vừa làm ô nhiễm nguồn nước và không khí.
Nên nhớ một câu: cây cần ĐỦ đạm, chứ không cần DƯ đạm.
6. Bón đạm sao cho đúng – Nhớ 4 ĐÚNG
Muốn cây khỏe mà đỡ tốn tiền, bón theo 4 đúng:
•Đúng loại – chọn loại phân hợp với cây và hợp với đất.
•Đúng lượng – bón đủ nhu cầu cây, đừng bón dư cho trôi mất.
•Đúng lúc – bón theo từng giai đoạn cây cần, đúng thời điểm cây hút mạnh.
•Đúng chỗ – bón gần vùng rễ để cây ăn được, hạn chế thất thoát.
Bón đúng giúp đất tốt lên, năng suất cao hơn, nhà nông giữ được lợi nhuận và làm ăn bền lâu.
Tóm lại: Đủ đạm thì cây xanh khỏe, năng suất cao. Dư đạm thì phí tiền, hại đất. Bón đúng mới là bón giỏi.